ارزیابی رویترز:در ایران نه معترضان و نه حکومت عقب نشینی نخواهند کرد و اعتراضات در سال ۲۰۲۳ گسترده تر خواهد شد

خبرگزاری رویترز با انتشار گزارش تحلیلی به اعتراضات سراسری در ایران پرداخته و ارزیابی میکند که خیزش انقلابی در ایران نه تنها همچنان ادامه خواهد یافت بلکه در سال جدید میلادی گستردگی بیشتری نیز پیدا خواهد کرد تا جایی که ممکن است منجر به سقوط رژیم گردد.

ترجمه کامل گزارش:

اعتراضات سراسری در ایران که  ناشی از مرگ مهسا امینی، زن کرد ایرانی در بازداشت(گشت ارشاد)، ایران را وارد دوره جدیدی از بحران عمیق بین رهبری روحانی(علی خامنه ای) حکومت و جامعه کرده است.

خانواده مهسا(ژینا) امینی گفتند که وی پس از دستگیری توسط پلیس اخلاق در ۲۳ شهریور ماه  به دلیل نقض قوانین پوشش تحمیلی جمهوری اسلامی مورد ضرب و شتم قرار گرفت. امینی سه روز بعد درگذشت. مقامات علت مرگ این جوان ۲۲ ساله را مشکلات پزشکی که از قبل داشته می دانند.

مرگ مهسا امینی زمینه ساز اعتراضات گسترده ای شد که  سال‌ها نارضایتی را در جامعه ایران بر سر مسائلی از تشدید کنترل‌های اجتماعی و سیاسی گرفته تا فلاکت اقتصادی و تبعیض علیه اقلیت‌های قومی را در بر میگیرد.

رهبران مذهبی ایران در مواجهه با بدترین بحران مشروعیت خود از زمان انقلاب اسلامی ۱۳۵۷، سعی کرده‌اند این ناآرامی‌ها را به‌عنوان قیام‌های جدایی‌طلبانه اقلیت‌های قومی نشان دهند که به جای حکومت مذهبی، تمامیت ارضی و کیان ایران را تهدید می‌کند.

به گفته فعالان و گروه های حقوقی، با سردادن شعارهایی در حمایت از اقوام ایرانی در جای جای کشور، تلاش های مقامات حکومت برای هراس از تجزیه ایران نه تنها ضعیف گردیده بلکه همبستگی بین اقوام مختلف ایران بیشتر گردیده است.

معترضان از همه اقشار به خیابان ها ریخته اند و خواهان سقوط جمهوری اسلامی هستند.

زنان با خشم روسری های اجباری را پاره کرده و سوزانده اند.

حاکمان مذهبی در ایران ائتلافی از “آنارشیست ها، تروریست ها و دشمنان خارجی” را به سازماندهی تظاهرات متهم کرده اند که خبرگزاری هرانا اعلام کرد تا ۲۱ دسامبر ۵۰۶ معترض از جمله ۶۹ خردسال توسط رژیم اسلامی  کشته شده اند.

هرانا همچنین  گفته است که ۶۶ تن از نیروهای امنیتی نیز کشته شده اند. دو معترض اعدام شدند که با محکومیت شدید جهان غرب مواجه شد و هزاران نفر نیز دستگیر شده اند.

این آشفتگی در حکومت، با پیشروی زنان و جوانان معترض تشدید میشود و علی خامنه ای را که از سال ۱۹۸۹ تا کنون بعنوان  رهبر معظم انقلاب آیت‌الله علی خامنه‌ای، تعریف کرده است با چالشی بی سابقه مواجه کرده که بقای جمهوری اسلامی و تشکیلات دینی آن با تهدیدی جدی روبرو کرده است.

با این حال، ناآرامی های مداوم به این معنا نیست که جمهوری اسلامی با عمری بیش از  چهار دهه ای با توجه به قدرتی که دستگاه امنیتی آن در اختیار دارد، به زودی ناپدید خواهد شد.

جنبش اعتراضی بدون رهبر است . این یعنی چالشی برای تحمیل نظم سیاسی جدید در ایران.

اما ناآرامی‌ها آسیب‌پذیری تشکیلات حکومتی در برابر خشم عمومی را نشان داده است و این نگرانی را در میان رهبران ارشد رژیم اسلامی ایجاد کرده است که یک گام اشتباه می‌تواند به معنای مشکلات بیشتری در پیش باشد، حتی اگر اعتراض‌های فعلی فروکش کند.

هیچ تضمینی وجود ندارد که نیروی بیشتر و سرکوب بیشتر به ناآرامی ها پایان دهد، زیرا تا کنون سرکوب خشونت آمیز تنها اعتراضات بیشتری را برانگیخته است.

سرکوب اعتراضات و انتقال مشکوک پهپادها  و موشک‌ها توسط رژیم ایران به روسیه برای کمک به مسکو در جنگ اوکراین، رهبران غربی را برای تلاش برای احیای معاهده هسته‌ای ۲۰۱۵(برجام) که میلیاردها دلار منابع مالی برای تهران فراهم می‌کند، بی‌میل کرده است.

رهبران مذهبی در ایران  که از نارضایتی مردم نگران شده‌اند، نگرانند که فلاکت اقتصادی می‌تواند قشر ساکت جامعه(خاکستری) یعنی ایرانی‌های طبقه متوسط و کم‌درآمد را در صورتی که توافق هسته‌ای روی یخ باقی بماند، به خیابان ها بکشاند.

پیش بینی ها برای سال ۲۰۲۳ چیست؟

جمهوری اسلامی گرفتار چیزی خواهد شد که تحلیلگران آن را «فرایند انقلابی» می نامند که احتمالاً در سال ۲۰۲۳ به اعتراضات بیشتری دامن می زند، بدون اینکه هیچ یک از طرفین عقب نشینی کنند.

در شرایطی که خامنه‌ای ۸۳ ساله معتقد است مصالحه بر سر ارکان ایدئولوژیک جمهوری اسلامی مانند حجاب باعث فروپاشی آن می‌شود، نظام سرکوب را دوچندان می‌کند و در نتیجه خشم بیشتر در میان جمعیت ۸۵ میلیونی که ۷۰ درصد آن‌ها زیر ۳۰ سال هستند، خواهد شد.

این سوال که در نهایت چه کسی به عنوان رهبر عالی جانشین او(خامنه ای) خواهد شد، یعنی رهبری با اختیارات و نقشی با قدرت گسترده، ممکن است شوخی باشد و شکاف ها را در تشکیلات به طور بالقوه افزایش دهد.

چهار سال تحریم، توسعه برنامه هسته‌ای ایران را متوقف نکرده و حمایت این کشور از نیروهای تروریستی بعنوان نمایندگان خارجی رژیم را محدود نکرده است. اما بحران داخلی آن احتمالاً به قدرت های غربی امکان  بیشتری برای افزایش فشار بر تهران می دهد.