تابستان پرمخاطره برای رژیم ایران؛ حسن داعی

اگر سه تحول مهم اخیر، یعنی انتصاب وزیر خارجه جدید آمریکا مایک پامپئو، سفر جنجالی وزیر خارجه فرانسه به تهران و بیانیه جدید نهاد مبارزه با پولشوئی و حمایت از تروریسم در مورد ایران را با توجه به اقتصاد ورشکسته رژیم و تداوم جنبش مردمی در کشور مورد بررسی قرار دهیم، به عمق چالش های پیش روی رژیم واقف میشویم و میتوان انتظار داشت که تابستان امسال، بحران های بیشتری را برای رژیم بهمراه داشته باشد.

۱۳ مارس، دونالد ترامپ وزیر خارجه اش رکس تیلرسون را برکنار کرد و یکی از دلائل این تصمیم را اکراه تیلرسون در مورد لزوم اصلاح برجام هسته ای با ایران خواند. مایک پومپئو، رئیس کنونی سازمان سیا بعنوان وزیر خارجه جدید تعیین شده است.وی طرفدار مقابله جدی با سیاست های منطقه ای جمهوری اسلامی و اصلاح برجام هسته ای است و مواضع بسیار تندی علیه رژیم ایران دارد.

یک هفته قبل از ان نیز در ۵ مارس، ژان ایو لودریان وزیر خارجه فرانسه برای یک دیدار یکروزه به تهران رفت. وی در ملاقات های خود با مقامات رژیم، نگرانی فرانسه از فعالیت های موشکی و سیاست های منطقه ای جمهوری اسلامی را ابراز کرد. در مقابل، علی خامنه ای و دیگر مقامات رژیم مواضع بسیار تندی علیه فرانسه و اروپا گرفتند و نارضایتی خود از همراهی اروپا با دولت آمریکا را ابراز کردند. سفر وزیر خارجه فرانسه، شکنندگی برجام و شکست رژیم در زمینه بکارگیری اروپا برای مقابله با فشارهای آمریکا را به نمایش گذاشت.

کمی قبل از ان، موسسه اف ای تی اف یعنی نهاد بین المللی مبارزه با پولشوئی و تأمین مالی تروریسم بیانیه جدید خود در مورد ایران را منتشر کرد و تا ماه ژوئن به دولت ایران فرصت داد تا برای اصلاح سیستم بانکی و قطع کمک مالی به گروههای تروریستی ۹ اقدام مشخص را به اجراء درآورد. باقی ماندن جمهوری اسلامی در لیست سیاه پولشوئی، روابط بانکی و تجاری ایران با جهان را مختل کرده و مانعی جدی برای ورود سرمایه گذاران خارجی به کشور است.

اگر مجموعه این تحولات را با توجه به شرائط کنونی کشور، یعنی ورشکستگی اقتصادی رژیم، موج گسترده اعتراضات و تظاهرات اقشار مختلف مردم و تداوم خیزش مردمی مورد بررسی قرار دهیم میتوان به وضعیت خطرناک رژیم و چالش های عمیقی که با آن روبرو است پی برد.

برای درک درست از وضعیت کنونی رژیم، باید به سه سال پیش و توافق هسته ای برگردیم و ۲ ضعف اساسی آن برای رژیم را مجددا مورد تأکید قرار دهیم.  بدنبال توافق هسته ای در جولای ۲۰۱۵  تحریم های اروپا علیه ایران لغو شدند اما در آمریکا، از آنجا که اکثریت کنگره با توافق مورد نظر اوباما و دادن امتیازات هسته ای به رژیم بویژه ادامه غنی سازی در ایران مخالف بود، از اینرو تحریم های هسته ای که مصوبه کنگره بودند لغو نشدند بلکه رئیس جمهور با  استفاده از اختیارات خود، این تحریم های هسته ای را به حالت تعلیق در آورد.

از طرف دیگر، تحریم های غیر هسته ای آمریکا در مورد فعالیت های تروریستی و منطقه ای رژیم و همچنین نقض حقوق بشر، ادامه مییابند، کمپانی های آمریکائی بجز موارد خاص، اجازه معامله با ایران را ندارند و مهمتر از همه، سیستم مالی آمریکا بروی معاملات با ایران بسته است و بانک های اروپائی اجازه معامله با دلار با ایران را ندارند.

بنابراین، توافق هسته ای برای رژیم دو کمبود اساسی داشته است: نخست آنکه شکننده است و رئیس جمهور آمریکا میتواند آنرا باطل کند و دوم اینکه تحریم های مالی و غیرهسته ای نیز ادامه می یابند.

رژیم که این دو ضعف را دست کم میگرفت تصور میکرد که با امضای برجام و حفظ غنی سازی در کشور به پیروزی دست یافته و کمپانی های اروپائی برای ورود به ایران صف کشیده اند اما خیلی زود با واقعیت تلخ یعنی تردید و پرهیز آنان برای معامله با ایران روبرو شد و برای حل این چالش و نجات اقتصاد ورشکسته خود  دست به دامان اروپا شد. در مارس ۲ سال ۲۰۱۶, محمد نهاوندیان که در آنرمان رئیس دفتر حسن روحانی بود به لندن رفت و در ملاقات با نخست وزیر بریتانیا، و همچنین در سخنرانی خود در لندن، وضعیت اسفبار رژیم و مشکل تحریم ها و معاملات بانکی را توضیح داد و هشدار داد که اگر سازش هسته ای به حل مشکلات اقتصادی رژیم کمک نکند، نتایج غیر قابل محاسبه ای بدنبال خواهد داشت. شاید منظور نهاوندیان قیام مردم فقیر ایران علیه رژیم بود.

اما مشکل رژیم نه تنها بهبود نیافت بلکه با شروع ریاست جمهوری ترامپ و تغییر محسوس سیاست های آمریکا در رابطه با رژیم و تهدید ترامپ برای خروج از برجام و لزوم اصلاح آن، تردید و امتناع کمپانی ها و بانک های اروپائی برای معامله با ایران دو چندان شد. طنز تلخ آنکه دو سال پس از سخنرانی نهاوندیان در لندن و التماس از مقامات اروپائی برای حل مشکلات بانکی و تجاری با ایران، این بار عباس عراقچی معاون ظریف به انگستان رفت و در سخنرانی خود در چاتم هاس در مورد همین مسئله شکوه و شکایت کرد و ضمن یک تهدید توخالی  گفت که ممکن است رژیم از برجام خارج شود.

بهمین ترتیب، تریتا پارسی رهبر سازمان نایاک و لابی طرفدار رژیم در سخنرانی ۸ مارس خود در انجمن آسیائی نیویورک، با تشریح وضعیت اسفناک اقتصادی رژیم را تشریح کرد و از امتناع کمپانی ها و بانک های اروپائی برای معامله با ایران گلایه کرد و گناه آنرا به گردن ترامپ و شکنندگی برجام انداخت

اشتباه محاسبه بزرگ دیگر رژیم این بود که تصور میکرد که گویا توافق هسته ای چراغ سبز جامعه بین المللی به جمهوری اسلامی است تا بتواند با استفاده از حزب الله لبنان و دهها گروه شبه نظامی شیعه وابسته به سپاه قدس، ضمن قتل عام مردم سوریه، از لبنان تا یمن حضور نظامی داشته باشد و امنیت منطقه و منافع آمریکا و موجودیت متحدین اش مثل اسرائیل و عربستان را تهدید کند

از طرف دیگر، رژیم پس از توافق هسته ای فعالیت های موشکی اش را توسعه بخشید و متحدانش در یمن به سوی ریاض موشک های دست ساخت رژیم را شلیک میکردند و فرماندهان سپاه نیز با وعده نابودی اسرائیل، در مورد توان موشکی حزب الله رجز خوانی میکردند.

رژیم تصور میکرد که آمریکا و متحدین اش دست روی دست گذاشته و هیچ عکس العملی نشان نخواهند داد. اما کنکره آمریکا تحریم های جدید و پی در پی علیه رژیم را تصویب کرد و سپاه پاسداران بعنوان را یک نهاد تروریستی معرفی کرد. این اقدامات و این تحریم ها، ضربه دیگری به روابط تجاری و اقتصادی رژیم و مانع جدیدی برای ورود سرمایه گذاران خارجی به ایران بوده اند.

اشتباه محاسبه سوم رژیم این بود که انتظار داشت اروپا بخاطر حفظ روابط اقتصادی اش با رژیم، نه تنها از برجام دفاع میکند بلکه چشم خود روی فعالیت های موشکی و دخالت های منطقه ای رژیم می بندد و در کنار جمهوری اسلامی ایستاده و با سیاست های آمریکا و تحریم های جدید آمریکا مقابله میکند . اما اروپا که با تهدید ترامپ درمورد تغییر یا لغو برجام هسته ای روبرو است  تلاش میکند تا رژیم را وادار به عقب نشینی در زمینه برنامه موشکی و دخالت های منطقه ای اش کند.

اما رژیم در پاسخ، ضمن افزایش فعالیت های موشکی، به تهدید اروپا روی آورد و حسین سلامی در تلویزیون رژیم گفت که اگر اروپا به دخالت خود در مسئله موشکی ادامه دهد، جمهوری اسلامی برد موشک هایش را افزایش میدهد تا اروپا نیز در تیررس قرار گیرد.

در چنین فضائی بود که ژان ایو لودریان به تهران رفت. هدف از این سفر، راضی کردن رژیم برای عقب نشینی موشکی و دخالت های منطقه ای، بمنطور حفظ برجام و کاهش تهدیدات ترامپ بود.اما، به ادعای رسانه های حکومتی در ایران، سران رژیم در ملاقات با لودریان، ضمن دفاع از سیاست های رژیم، با شدیدترین حملات، اروپا را به وادادگی در مقابل آمریکا متهم کردند و خامنه ای نیز در دو سخنرانی، اروپا را مورد حمله قرار داد.

اما، از یکطرف تهدید ترامپ برای خروج از برجام جدی است و اروپا آنرا جدی میگیرد و از طرف دیگر تهدید موشکی جمهوری اسلامی و سیاست های توسعه طلبانه اش امنیت منطقه و منافع اروپا را تهدید میکنند و جار و جنجال مقامات رژیم قادر به ساکت کردن کشورهای اروپائی نیست. امروز نیز رویترز گزارش داد که کشورهای اروپائی تحریم های جدیدی علیه ایران در مورد برنامه موشکی و دخالت های منطقه ای تصویب خواهند کرد.

حال باید توجه داشت که رژیم با موج گسترده و غیرقابل مهار نارضایتی و اعتراضات عمومی روبرو است و خیزش مردمی موجودیت اش را تهدید میکند. رژیم برای مقابله با این تهدید، در درجه نخست از سرکوب و اختناق استفاده میکند اما برای کاهش فشارهای اجتماعی و سیاسی، مجبور است تا وضعیت معیشیتی مردم را بهبود بخشد. اما، برای نجات اقتصاد مافیائی، فاسد و ورشکسته خود به سرمایه گذاری خارجی و روابط تجاری و دیپلماتیک عادی با جهان نیاز دارد. شکنندگی روزافزون برجام، انتخاب پامپئو، پیامدهای سفر لودریان به تهران و گزارش جدید نهاد مبارزه با پولشوئی نشان میدهند که تحقق آرزوهای رژیم برای کمک گرفتن از طرف های خارجی برای نجات اقتصاد ورشکسته اش، به رویائی دست نیافتنی تبدیل میشود و شرائط روز به روز دشوارتر میشوند. از اینرو میتوان انتظار داشت که تابستان امسال، بحران های بیشتری را برای رژیم بهمراه داشته باشد.

 

5 دیدگاه‌

  1. تا زمانیکه مکانهایی مانند اوین فراوانند و معترضان را شبانه ناپدید میکنند! و زندانیان چاقوکش و اراذل را بجان معترضان می اندازند مطمئن باشید این حکومت صدها سال در قدرت است شک نکنید که مردم ازبین خواهند رفت اما حکومت هرگز زیرا حکومت ایران ۴ ویژگی مهم دارد و ان۱- جمعی حکومت میکنند ۲- سرکوبگر و بیرحم است ۳- فریبکار و دروغگوست ۴- تروریست پروراست و جهان را در اشوب و ناامنی کامل فرو برده.

Comments are closed.