منشه امیر: سرزمین اسرائیل خاستگاه ملت یهود است، ولی در کشور مدرن و دموکرات اسرائیل، دین از دولت جداست

شماری از ایرانیانی که خود را روشنفکر می خوانند، بارها ادعا کرده اند: از آن جا که اسرائیل کشور یهود است، پس بر پایه اعتقادات دینی یهود نهاده شده و یک کشور دینی در ردیف عربستان و حکومت اسلامی ایران است – پس چگونه می تواند یک کشور مردمسالار و امروزی باشد.

دکتر محسن بنایان، پژوهشگری که دو بار از اسرائیل دیدن کرده و با انتشار کتاب هایی از جمله به امور منطقه پرداخته، این پرسش را در یک برنامه تلویزیونی مستقیم، با آقای منشه امیر در میان گذاشت و جواب خواست.

دکتر بنایی که پژوهش های با ارزشی نیز  درباره یهودیان و یهودیت انجام داده است، در ابتدای این گفتگو که از شبکه کانال یک در لوس آنجلس پخش شد، پرسید که آیا این برداشت می تواند درست باشد؟ آیا دین یهود و ناسیونالیسم یا ملی گرایی یهودیان دو پدیده جداگانه نیست که نباید آن ها را درهم آمیخت؟

آقای امیر گفت: به عکس، یهودیت تنها دین یکتاپرست جهان است که دین و ملیت را نمی توان از هم جدا کرد. اول گفت: یک مسلمان می تواند در هر کشوری زندگی کند و مسلمان باشد و همین طور یک مسیحی می تواند ملیت هر کشوری را داشته باشد. ولی در یهودیت، اورشلیم به عنوان خاستگاه ملت یهود و قبله گاه یهودیان، از دین و شریعت جدا نیست.

آقای امیر گفت که با وجود این واقعیت ویژه، بنیانگذاران اسرائیل نوین همگی افراد غیر مذهبی (سکولار) بودند و کشوری که از نو برپا ساختند، بر اساس سکولاریسم و جدایی دین از دولت نهاده شد.

او توضیح داد که بنیامین زئب هرتسل که صهیونیسم سیاسی را بنا نهاد و برپایی دوباره کشور اسرائیل را شکل داد، نه آنها یک فرد سکولار بود، بلکه آشنایی کمی با شریعت یهود داشت. همچنین بسیاری از اندیشمندان صهیونیست از اواسط قرن نوزدهم به بعد، افراد غیر مذهبی بودند و نخستین رهبران سیاسی اسرائیل مانند پروفسور حییم وایزمن و داوید بن گوریون و یستحاک رابین همه سکولار و پیرو مکتب سوسیالیسم بودند.

اسرائیل از روز نخست که استقلال دوباره خود را اعلام کرد، اعلام داشت که دین نباید در مدیریت کشور دخالت داشته باشد و این اصل تاکنون حفظ شده است.

البته احزاب سیاسی دینی نیز در اسرائیل فعال هستند، همانگونه که پیروان اندیشه های سیاسی دیگر، از کمونیست تا ناسیونالیست در اسرائیل حق فعالیت دارند. مذهبیون می کوشند تا آن جا که توان سیاسی آن ها امکان می دهد، شریعت یهود و یا سنت یهودی را در کشور رواج دهند که یکی از آنها تعیین روز شنبه به عنوان روز استراحت است که در آن، همه فعالیت های سیاسی و اداری باید متوقف شود. ولی دین مداران نتوانسته اند این تعطیلی را بر امور فرهنگی و تفریحی و برخی موارد دیگر تحمیل کنند.

نسخه کامل گفتگو بین دکتر محسن بنایی و آقای منشه امیر در اختیار کاربران قرار دارد: