نخبه دستفروش و نزاری اقتصاد ما (+فیلم)! مهدی مالمیر

پخش شده به صورت زنده از شبکه ۵ تلویزیون دولتی ایران

در یکی، دو روز گذشته، فیلمی در رسانه ها و دنیای مجازی می گردد که به درد می آورد دلِ هر آدمی را که مختصر انصافی دارد. فیلمی که نشان‌مان می‌دهد نفر نخست کنکور اقتصاد کشور، برای گذران زندگی، به دستفروشی در مترو سرگرم است.

بر حال پریشان نظام آموزشی و اقتصاد کشور شاهدی معتبر تر از این فیلم یافت نمی‌شود. برخی آگاهانه یا از روی ناآگاهی همه طوقِ دردسرهایِ اقتصادی و معیشتی را به گردن خارجی ها می اندازند، بسیار برایشان سودمند است که نگاهی به این فیلم کذا بیندازند و نگاه‌شان را اندکی به مشکلات دیرپای درونی ما که گویی خیال برچیده شدن ندارند نیز بیفکنند. گذشت آن زمانی که کشورهای نیرومند جهان باید وقت صرف می کردند و به کمین نخبگان ما می نشستند و آنها را لب دانشگاه‌ها و موسسات علمی‌شان می‌کردند.

امروز چنان شرایط کار و زندگی برای نخبگان تنگ شده که نیازی به تقلای زیادی نیست و نخبه‌ای (در اینجا با استثناها کاری نیست) اگر شرایط را دلپذیر وعادلانه بداند، برای رفت به «آن ور آب» لحظه ای درنگ نمی کند.

این که «کار عار نیست» و جوانان به پشت میز نشینی خو گرفته‌اند و آسان طلب و سهل پرست شده‌اند ، از آن کلیشه‌هایی است که روزی باید تکلیف‌مان را با آنها روشن کنیم. اگر قرار بر این است که نخبه اقتصاد کشور انرژی‌اش این چنین تلف شود، پس چندان شگفتی آور نیست که پای اقتصادمان همیشه لنگ است! این بی توجهی به نخبگان کشور و تنگ بودن دایره مدیران که دیگر گناهش به گردن بیگانگان نیست. امروز باید از کسانی گلایه کرد که نمی‌گذارند این همه استعداد در کشور به کار افتد و به محض گرفتاری و برخورد با نخستین مانع، همه مشکلات را به گردن چرخِ زمانه و فلک غدار می‌اندازند و «بدها که به من می‌رسد همی از من» را به چاه ویل فراموشی سرازیر می‌کنند. وقتی طبقه مدیران را از نیروی جوان تُهی کردیم، حاصلش می‌شود بیماریِ نزاری یا لاغری مفرط «atrophy» که امروز بی هیچ تعارفی گریبان طبقه مدیران را چسبیده است. اقتصاد، سیاست، اجتماع و… بدون متخصصین و نهادهایی که برای آن ساخته و پرداخته شده اند، راهی به دهی آباد نمی‌برد و جز راسخ کردن مشکلات ما، سود و ثمر دیگری در چنته نخواهد داشت.

نظم را گذاشتن هرچیزی سر جای خود دانسته‌اند و دست برقضا، یکی از تعریف‌های عدالت را نیز همین دانسته‌اند.

این که کار عار نیست حرف درستی است، اما شاید عار این باشد که نخبه کشوری ما به جای آنکه تاثیری بر اداره جامعه‌مان داشته باشد به کاری به غیر از تخصص و حرفه‌ای بسیار دور از توانایی‌ها و قابلیت‌هایش بپردازد و مدیران ما به جای بازنشسته شدن فقط از نهادی به نهاد دیگر قدم رنجه فرمایند!

برگرفته از روزنامه آفتاب یزد، چاپ ایران