وزارت امور خارجه چه‌کاره است؟

روزنامه جوان ، وابسته به سپاه پاسداران طی یادداشتی با عنوان وزارت امور خارجه چه‌کاره است، نوشته است  : همان‌گونه که علی خامنه ای  هم در سخنرانی اخیر اشاره کردند، نسبت این وزارتخانه و سایر مجریان با سیاست‌ها به اجرا ختم نمی‌شود، در واقع وزارت خارجه “سیاست‌گذار” نیست، اما “سیاست‌ساز” هست.

در ادامه این یادداشت آمده است : تصمیم گیرنده اصلی و نهایی رهبری و نظام است و این باید برای دولت کاملا روشن شده باشد.

روزنامه جوان نوشته است : نکته مهمی که باید به آن اشاره کرد آن است که مسئله اجرای سیاست خارجی کشور، تنها محدود به وزارت خارجه هم نیست و  ارتباطی تنگاتنگ با سایر حوزه‌های اقتصادی، امنیتی، دفاعی و…دارد که در حوزه ماموریتی سایر نهاد‌ها و وزارتخانه‌ها تعریف شده اساساً به همین دلیل شورای عالی امنیت ملی (شعام) نقش هماهنگ‌کننده اجرای این سیاست‌ها را دارد.

این روزنامه وابسته به سپاه پاسداران نگاشته است: به‌عنوان نمونه می‌توان به “وزارت اطلاعات” اشاره کرد. بر اساس اعلام رسمی این وزارتخانه، معاونت اطلاعات خارجی و نهضت‌های این وزارتخانه با ارتقا به “سازمان اطلاعات خارجی و نهضت‌ها” تبدیل شده و طبیعی است که در حوزه برون‌مرزی به ایفای وظایف خود می‌پردازد.

روزنامه جوان نوشته است: طبیعی است که هماهنگی میان این دو نهاد و نیز سایر نهاد‌های ذی‌ربط باید در سطحی بالاتر از وزارت امور خارجه تعریف شود. به همین نسبت “نیروی قدس” و “سازمان اطلاعات” در سپاه پاسداران ، کلیه نیرو‌های دفاعی و امنیتی کشور، وزارتخانه‌های اقتصادی و… هر کدام بنا بر تکالیف قانونی خود اقداماتی را در حوزه خارجی انجام می‌دهند که هماهنگی آن نمی‌تواند در نهادی هم‌عرض که خود نیز یکی از مجریان است انجام گیرد و باید در سطح فرادستی (یعنی شورای عالی امنیت ملی) رخ دهد.

این روزنامه تندروی حکومت ایران درباره نشست وین افزوده است: خامنه ای  از همان ابتدای مذاکرات گفته بود که  به این مذاکرات خوش‌بین نیستم، اما بر اساس پیشنهاد نهاد‌های ذی‌ربط، کلیت نظام انجام مذاکرات را پذیرفت. این دقیقاً همان نقش سیاست‌سازی و تصمیم‌سازی است که پیش‌تر بدان اشاره شد.

رهبری  تنها خطوط قرمز و راهنمای کلی مذاکرات را تعیین کرده و اجرای مذاکرات را به دستگاه دیپلماسی سپردند. برای اینکه بفهمیم دستگاه دیپلماسی تا چه حد توانست خطوط قرمز را دقیقاً رعایت کند می‌توان به اظهارات خامنه ای اشاره کرد که گفته بود:  «البتّه همه خطوط قرمزی که ما معیّن کرده بودیم رعایت نشد.»

بنابراین برجام چه در مرحله مذاکره و چه در مرحله اجرا، حاصل اقدامی اجرایی نه لزوماً منطبق بر سیاست‌های نظام تعیین‌شده بود و اتفاقاً ایراداتی که در طول پنج سال گذشته مشاهده می‌شود دقیقاً ناشی از کاستی‌های ذاتی برجام ،ناشی از عدم رعایت خطوط قرمز در متن آن و نیز” ضعف اجرا عدم رعایت شروط نه‌گانه و ضوابط مجلس و شعام” است.